PYD

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Demokratik Birlik Partisi (Suriye) sayfasından yönlendirildi)
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
PYD
Partiya Yekîtiya Demokrat
حزب الاتحاد الديمقراطي
Hizb ul-itthad il'dimugratiyyi
Kısaltma PYD
Genel başkan Şahoz Hasan
Ayşe Hiso[1]
Slogan(ları) Demokratik Suriye'yi inşa edeceğiz
Kuruluş tarihi 2003
Merkez Kamışlı, Suriye
Askeri kolu YPG
İdeoloji Demokratik sosyalizm
Komünalizm
Feminizm
Demokratik konfederalizm
Liberter sosyalizm
Siyasi pozisyon Sol
Uluslararası üyelik KCK
Resmî renkleri Yeşil, kırmızı, sarı
İnternet sitesi
PYD Resmî Sitesi

PYD tam adı ile Demokratik Birlik Partisi (Kürtçe: Partiya Yekîtiya Demokrat, Arapça: حزب الاتحاد الديمقراطي Ḥizb Al-Ittiḥad Al-Dimuqraṭiy), 2003 yılında Kürtler tarafından Suriye'nin kuzeyinde kurulmuş bir siyasi partidir.[2] Günümüzde hala faaliyet göstermektedir. Partinin eş başkanlık görevini Eylül 2017'den beri Şahoz Hasan ve Ayşe Hiso yürütmektedir.[1] Askeri kolu yaklaşık 65,000 kişiden oluşan YPG'dir.[3]

PYD, Suriye İç Savaşı'nın patlak vermesinin ardından, Suriye'de Halep Eyaleti'ndeki Kobani, Menbic, Tel Rıf'at; Haseke Eyaleti'nin Amude, Derik beldeleri, El Darbasiye kenti ve Şanlıurfa'nın Ceylanpınar[4] ilçesinin karşında bulunan Rasüleyn kenti, Tirbesipiye kasabası ve Rakka ilinden Tel Abyad şehrinde siyasi ve askeri kontrolü elinde tutmaktadır.[5][6]

Demokratik Konfederalizm doktrini PYD'nin yönetimde olduğu bölgelerde uygulamaya konulmuştur[7] ve halen bölgede etkisi görülmektedir.[8]

PYD, hem Özgür Suriye Ordusu hem de Suriye Baas Partisi Hükümeti ile zaman zaman silahlı çatışmalara girmiştir.[9][10][11] Ancak son zamanlarda PYD'nin Silahlı kanadı YPG ve Özgür Suriye Ordusu İslamcı örgütlere karşı ittifak yapmıştır.[6][12]

PYD, 30 Kasım 2015 tarihinden bu yana Sosyalist Enternasyonal'in danışma üyesidir.[13]

Kuruluşu ve ideolojisi

Suriye Demokratik Birlik Partisi (PYD), 2003'te PKK eksenli olarak kuruldu. Tüzüklerinde PKK kurucu lideri Abdullah Öcalan'ın "demokratik uygarlık ve demokratik toplum teorisi" vurgulandı. Partinin "ordusu" durumundaki YPG ise Suriye İç Savaşı ile etkinlik kazandı. Bunun dışında Asayiş ismiyle polis gücü niteliğinde bir yapı kuruldu. Partinin PKK ile olan ilişkisi tüzükte "Abdullah Öcalan'ın felsefesinden gurur duymak ve bu felsefeye bağlı olmak, Öcalan'ın esaretten kurtarılması için milli, ahlaki ve insani bir görev olarak mücadele etmek" ifadeleriyle de desteklendi. [14]

Savaş suçu iddiaları

13 Ekim 2015'te Uluslararası Af Örgütü, Demokratik Birlik Partisi (PYD) ile askeri kanadı YPG’nin Suriye'nin kuzeyinde Arap ve Türkmen sivillerin yaşadığı bölgeleri kullanılamaz hale getirdiğini, bölgedeki sivilleri zorla göç ettirdiğini, insan haklarını ihlal ettiği ve savaş suçu işlediğini bildiren bir rapor yayımladı.[15][16][17][18] Bazı ihlâllerin işlendiğini kabul eden PYD, bunun sivillerin korunması için gerekli olduğunu savundu. YPG ise raporu yalanladı ve ihlallerin istisna düzeyinde olduğunu belirterek, savaş suçu işlendiğine dair iddiaların gerçekle ilgisinin bulunmadığını iddia etti.[19][20][21] Suriye Muhalif ve Devrimci Güçler Ulusal Koalisyonu (SMDK) başkan yardımcısı Abdurrahman Mustafa; PYD'yi PKK'nın bir uzantısı olarak gördüklerini, Rakka ve Tel Abyad'da demografik yapıyı değiştirdiğini ve insan hakları ihlallerinde bulunduğunu iddia etti.[22]

PKK bağlantısı iddiaları

PYD'nin, PKK ile bazı kaynaklara göre benzer görüşleri savundukları, bazı kaynaklara göre de aralarında bir ortaklık olduğu öne sürülmektedir.[23][24] Abdullah Öcalan'ın kardeşi ve eski PKK üyelerinden Osman Öcalan, 2013 yılında verdiği bir röportajda PYD'nin PKK'ya bağlı olduğunu ve örgütün verdiği kararlara göre hareket ettiğini açıkladı. Ayrıca, PYD'nin kurulması görevinin Murat Karayılan'a verildiğini, bunu kabul etmemesi üzerine PYD'nin 2003 yılında kendisi tarafından kurulduğunu iddia etti.[25]

2013 yılında Amerika Birleşik Devletleri Ulusal Terörle Mücadele Merkezi (NCTC)'nin her yıl yayımladığı ve dünyada faaliyet gösteren terör grupları hakkında bilgiler içeren "Terörle Mücadele Yıllığı" raporunda PYD'nin, PKK Kongra-Gel'in Suriye kolu olduğuna dair ifade yer aldı. 2014 ve 2015 yıllarında yayımlanan yıllıkların PKK ile ilgili kısmındaki bu ifade kaldırıldı.[26] 2016'da Amerika Birleşik Devletleri Senatosu'nun Silahlı Hizmetler Komitesi'nde senatör Lindsey Graham'in Suriye konusunda sorularını yanıtlayan ABD Savunma Bakanı Ashton Carter, Graham'in "Raporlar, PYD ve YPG'nin PKK ile bağlantılı ya da en azından önemli ilişkileri olduğunu belirtiyor. Bu doğru mu?" şeklindeki sorusuna "Evet" yanıtını verdi.[27] 2011-2012 yılları arasında CIA Direktörü olan David Petraeus, Münih Güvenlik Konferansı'nda Türkiye konulu bir oturumda PYD için "ABD'nin terör örgütü olarak kabul ettiği PKK'nın kuzeni" ifadesini kullandı.[28]

20 Temmuz 2016'da, Europol tarafından yayımlanan "Avrupa Birliği Terörizm Durumu ve Trendi 2016" adlı raporda PYD ve silahlı kanadı YPG'nin PKK'nın Suriye'deki uzantıları olduğuna dair ifadelere yer verildi.[29] 4 Mayıs 2017 tarihinde Uluslararası Kriz Grubu tarafından yayınlanan "The PKK’s Fateful Choice in Northern Syria" adlı bir raporda PYD, YPG ile birlikte PKK'nın Suriye kolu olarak tanımlandı.[30] Türkiye ise PYD'yi YPG ile birlikte PKK'nın Suriye uzantısı olarak kabul etmekte ve terör örgütü olarak tanımlamaktadır.[31][32] Ocak 2018'de Birleşik Krallık Parlamentosu Dışişleri Komisyonu'nun "Kürtlerin hevesleri ve İngiltere'nin çıkarları" başlıklı oturumda milletvekillerinin sorularını yanıtlayan Ortadoğu ve Kuzey Afrika'dan Sorumlu Devlet Bakanı Alistair Burt, "..PYD ve YPG ile konuştuğumuzda, PKK ile ilişkileri kesmesi gerektiğini söylüyoruz. Pratikte ise muhtemelen kesmiyorlar. İlişkiler ortada. Bunu biliyoruz ancak PKK ile temasımız yok. Bu meseleyi PYD ile her zaman gündeme getiriyoruz.." ifadelerini kullandı.[33] Amerika Birleşik Devletleri Merkezi İstihbarat Teşkilatı CIA'in ülkeler hakkında bilgilere yer verdiği kaynak kitabı The World Factbook'un 23 Ocak 2018'de güncellenen versiyonunda, Suriye'deki yabancı kaynaklı terör örgütleri listesinde gösterilen PKK başlığı altında, "Salih Müslim Muhammed PKK'nın Suriye kanadı Demokratik Birlik Partisi (PYD)'nin liderliğini yönetiyor" ifadesine yer verildi.[34]

Eski Almanya Dışişleri Bakanı Sigmar Gabriel Mart 2018'de Der Tagesspiegel gazetesi için "Afrin sonrası Türkiye ve Batı - Afrin, ABD'ye bir mesajdır" başlığıyla bir makale yayımladı. Gabriel makalesinde; "YPG ve PYD'nin, PKK'nın stratejik liderliği altında bulunduğunu ancak nispeten büyük bir operasyon özgürlüğüne sahip olduğunu varsaymak gerekir.." ifadelerini kullandı.[35] 2008-2010 yılları arasında Amerika Birleşik Devletleri'nin Ankara Büyükelçisi olarak görev yapan James Franklin Jeffrey verdiği bir röportajda "Hiç şüphe yok ki PYD ve onun askeri kanadı olan YPG, ana örgüt PKK'nın unsurlarıdır ve genel anlamda onun kontrolü altındadır. İlgili ABD kurumları bu ilişkiyi birçok kez dile getirmiştir ancak ABD yönetimi, PKK'yı resmen terör örgütü olarak kabul ederken bu durumu resmî olarak önemsemiyor gözükmektedir." değerlendirmesinde bulundu.[36]

NATO'ya bağlı Terörle Mücadele Mükemmeliyet Merkezi'nin yıllık dergisi Defence Against Terrorism Review'in 4 Mart 2016 tarihli sayısında yer alan Andrew Self ve Jared Ferris imzalı makalede, PYD-YPG'nin web sayfasındaki ölüm ilanlarında doğum ve katılım yerleri ile PKK-PYD-YPG arasındaki geçişkenlik karşılaştırılarak YPG'nin çatışmalarda öldüğünü ilan ettiği 2096 örgüt üyesinin PKK militanlarından oluştuğuna dair tespite yer verildi.[37][38] "Ölüler Yalan Söylemez/PKK’nın Bölgesel Üçkağıtçılığını Gösteren Cephede Ölenler Datası" adlı makalede; PYD'nin, PKK tarafından kurdurulduğu, Suriye İç Savaşında PYD-YPG saflarında bulunan teröristlerin çoğunluğunun büyük ölçüde Türkiye, Irak ve İran'dan gelen PKK'lılar olduğu belirtildi.[39] Bu militanların % 16'sının Türkiye'den geldiği bilgisi yer alan makalede, Salih Müslüm'e destek için bin teröristin Kandil'den gönderildiğine dair ifadelere yer verildi.

NATO Parlamenter Asamblesi (NAPA) Türkiye Delegasyonu Başkanı ve Adalet ve Kalkınma Partisi İstanbul milletvekili Ahmet Berat Çonkar, NATO PA'nın Polonya'nın başkenti Varşova'daki 2018 İlkbahar Genel Kurulu'nda hazırlanan taslak raporda "PYD ve YPG'nin, PKK'nın Suriye kolu olduğu" ifadesinin açık ve net şekilde yer almasını sağladıklarını açıkladı.[40]Temmuz 2018'de Almanya Anayasayı Koruma Federal Dairesi tarafından ülkede faaliyet gösteren yasa dışı grup ve terör örgütlerinin 2017 yılındaki durumlarının kaleme alındığı 138 sayfalık bir rapor yayımlandı. Raporda, PYD için PKK'nın kardeş örgütü nitelemesi kullanırken, YPG'nin de PKK'nın Suriye'deki uzantılarından biri olduğu bilgisine yer verildi.[41]

Terör örgütü olarak tanınması

Demokratik Birlik Partisi (PYD), 14-15 Nisan 2016 tarihleri arasında İstanbul'da gerçekleştirilen 13. İslam İşbirliği Teşkilatı zirvesinin sonuç bildirgesinde PKK, YPG, IŞİD, Boko Haram, el-Kaide gibi birçok örgüt ile birlikte terör örgütü olarak tanımlandı.[42] Temmuz 2017'de Suriye Muhalif ve Devrimci Güçler Ulusal Koalisyonu (SMDK), YPG ve PYD'nin terör örgütleri listesine alınması için Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'ne başvuruda bulundu.[22]

Eylemleri

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ a b Bozarslan, Mahmut (29 Eylül 2017). "PYD'de Yönetim Değişikliği". Amerika'nın Sesi. Erişim tarihi: 28 Ekim 2017. 
  2. ^ http://www.pydrojava.net/en/index.php?option=com_content&view=section&layout=blog&id=4&Itemid=28 PYD Resmi Sitesi (About Us)
  3. ^ http://www.cnnturk.com/2012/dunya/09/20/suriye.kurtlerinde.derin.catlak/677499.0/index.html Suriye Kürtlerinde derin çatlak - CNN Türk
  4. ^ http://www.ceylanpinar.gov.tr/default_B0.aspx?content=1024
  5. ^ http://www.samanyoluhaber.com/dunya/Suriyede-Kurtlerin-ele-gecirdigi-kritik-bolge/802980/ Suriye'de Kürtlerin ele geçirdiği kritik bölge, Samanyolu Haber
  6. ^ a b c http://www.milliyet.com.tr/ypg-gucleri-tel-abyad-a-girdi-gundem-2074323/
  7. ^ After Kobani victory, Kurds expand fight against ISIS, (İngilizce) 27 Ocak 2015, Erişim tarihi: 29 Ocak 2016.
  8. ^ Akinan, S. Demokratik Konfederalizm üzerine…, 13 Ekim 2015, Erişim tarihi: 29 Ocak 2016.
  9. ^ http://www.marksist.org/dunya/ortadogu/8713-esrefiyede-neler-oluyor-arap-kurt-catismasi-mi marxist.org Eşrefiye'de neler oluyor: Arap-Kürt çatışması mı?
  10. ^ http://siyaset.milliyet.com.tr/sinirda-simdi-de-kurt-arap-catismasi/siyaset/siyasetyazardetay/20.11.2012/1629621/default.htm Sınırda şimdi de Kürt-Arap çatışması, Milliyet Gazetesi, Aslı Aydıntaşbaş, 20.11.2012
  11. ^ http://haber.sol.org.tr/dunyadan/serekaniyenin-ardindan-suriye-kurtleri-oyuna-bir-kez-daha-dahil-edilmeye-calisiliyor-haberi Serêkaniyê'nin ardından: Suriye Kürtleri oyuna bir kez daha dahil edilmeye çalışılıyor, soL Haber Ajansı
  12. ^ http://www.cafesiyaset.com/suriye-de-isid-e-karsi-oso-ypg-ittifaki_421311.html
  13. ^ PYD Sosyalist Enternasyonal'a katıldı, Ensonhaber, 30 Kasım 2015, Erişim tarihi: 30 Kasım 2015.
  14. ^ "YPG PKK ile ne kadar bağlantılı?". DW Türkçe. 23 Ocak 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Şubat 2018. 
  15. ^ "Syria: US ally's razing of villages amounts to war crimes". Uluslararası Af Örgütü. 13 Ekim 2015. 21 Kasım 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Ocak 2016. 
  16. ^ "US-backed Kurdish forces 'committing war crimes against Syrian civilians'". The Guardian. 13 Ekim 2015. Erişim tarihi: 27 Ocak 2016. 
  17. ^ Taylor, Adam (12 Ekim 2015). "Report: U.S.-backed Kurdish rebels may have committed war crimes in Syria". The Washington Post. Erişim tarihi: 27 Aralık 2015. 
  18. ^ Dettmer, Jamie (13 Ekim 2015). "Af Örgütü'nden YPG'ye Ağır Suçlama". Amerika'nın Sesi. Erişim tarihi: 27 Ocak 2016. 
  19. ^ "YPG: Uluslararası Af Örgütü'nün iddiaları gerçek dışı". Evrensel. 15 Ekim 2015. Erişim tarihi: 27 Ocak 2016. 
  20. ^ "Syria Kurds 'razing villages seized from IS' - Amnesty". BBC. 13 Ekim 2015. Erişim tarihi: 27 Ocak 2016. 
  21. ^ "Af Örgütü: PYD'nin ihlâlleri savaş suçu derecesinde". Al Jazeera Turk. 13 Ekim 2015. Erişim tarihi: 27 Ocak 2016. 
  22. ^ a b "SMDK'dan BM'ye 'YPG terör listesine alınsın' başvurusu". Sputnik. 28 Temmuz 2017. Erişim tarihi: 29 Temmuz 2017. 
  23. ^ http://www.radikal.com.tr/Radikal.aspx?aType=RadikalDetayV3&ArticleID=1095199&CategoryID=81 PKK ile organik değil ideolojik bağ var - Radikal Gazetesi (25/07/2012)
  24. ^ http://www.radikal.com.tr/Radikal.aspx?aType=RadikalDetayV3&ArticleID=1096428&CategoryID=42 PYD hakkında bilmediklerimiz - Radikal Gazetesi (05/08/2012)
  25. ^ Aslan, Ferit (8 Kasım 2013). "Osman Öcalan: PKK ve PYD'nin aklı olsaydı, Barzani'nin peşinden giderdi". Hürriyet. Erişim tarihi: 15 Mayıs 2017. 
  26. ^ "ABD resmi kayıtlarına göre de PYD, PKK'nın 'Suriye kolu'". Hürriyet. Erişim tarihi: 26 Ağustos 2016. 
  27. ^ "Ashton Carter'dan önemli YPG, PYD ve PKK açıklaması". CNN Türk. 28 Nisan 2016. Erişim tarihi: 4 Haziran 2018. 
  28. ^ "Petraeus: PYD, PKK'nın kuzeni". Al Jazeera Türk. 19 Şubat 2017. Erişim tarihi: 14 Haziran 2018. 
  29. ^ "PKK ve PYD Europol raporunda". Anadolu Ajansı. 21 Temmuz 2016. Erişim tarihi: 22 Temmuz 2016. 
  30. ^ "The PKK's Fateful Choice in Northern Syria". Uluslararası Kriz Grubu. 4 Mayıs 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mayıs 2017. 
  31. ^ "No: 348, 14 Kasım 2017, Terör Örgütü PYD/YPG'nin DEAŞ Mensubu Teröristlerin Rakka'dan Tahliye Edilmesi için DEAŞ'la Yaptığı Gizli Anlaşma Hk". Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı. 15 Kasım 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Kasım 2017. 
  32. ^ "PYD: Türkiye ve İran'ın müdahalesi sürdükçe ABD askeri Suriye'de olmalı". BBC Türkçe. 15 Kasım 2017. Erişim tarihi: 15 Kasım 2017. 
  33. ^ "İngiliz parlamentosunda 'YPG' tartışması: PKK ile ilişkiyi kesmelerini söylüyoruz ama muhtemelen kesmiyorlar". Sputnik. 10 Ocak 2018. Erişim tarihi: 19 Ocak 2018. 
  34. ^ "Middle East:Syria". The World Factbook. 5 Aralık 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ocak 2018. 
  35. ^ ""Afrin, ABD'ye bir mesajdır"". NTV.com.tr. 25 Mart 2018. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2018. 
  36. ^ "Eski ABD Ankara Büyükelçisi Jeffrey: PYD ve YPG ana örgüt PKK'nın unsurlarıdır". Anadolu Ajansı. 27 Mart 2018. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2018. 
  37. ^ "Dead Men Tell No Lies: Using Killed-in-Action (KIA) Data to Expose the PKK's Regional Shell Game" (PDF). Defense Against Terrorism Review, 8, s. 10. 4 Mart 2016. ISSN 1309190 |issn= değerini kontrol edin (yardım). Erişim tarihi: 14 Haziran 2018.  Yazar |ad1= eksik |soyadı1= (yardım); Birden fazla |sayfalar= ve |sayfa= kullanıldı (yardım)
  38. ^ Hacaloğlu, Hilmi (29 Aralık 2016). "Türkiye ile ABD Arasında IŞİD ve PYD Gerilimi". Amerika'nın Sesi. Erişim tarihi: 14 Haziran 2018. 
  39. ^ "'Ölüler yalan söylemez'". Hürriyet. 30 Aralık 2016. Erişim tarihi: 14 Haziran 2018. 
  40. ^ Şimşek, Yurdagül (30 Mayıs 2018). "NATO PA raporunda 'PYD/YPG'nin, PKK'nin Suriye kolu olduğu' ifadesi". Sputnik. Erişim tarihi: 13 Haziran 2018. 
  41. ^ "Almanya, YPG'nin PKK'nın uzantısı olduğunu kabul etti!". Haberturk.com. 5 Temmuz 2018. Erişim tarihi: 28 Temmuz 2018. 
  42. ^ "13th Session of the Islamic Summit Conference Istanbul Declaration On Unity and Solidarity for Justice and Peace" (PDF) (Basın açıklaması). İslam İşbirliği Teşkilatı. 15 Nisan 2016. Erişim tarihi: 29 Nisan 2016. 
  43. ^ http://www.iha.com.tr/gundem/pyd-resulayn-i-ele-gecirdi/287250
  44. ^ http://www.hurriyet.com.tr/gundem/23763888.asp
  45. ^ http://www.haberler.com/pyd-resulayn-i-ele-gecirdi-4845897-haberi/
  46. ^ http://www.dunyabulteni.net/?aType=haber&ArticleID=267905
  47. ^ http://haber.gazetevatan.com/pydden-tankli-govde-gosterisi/558433/1/gundem
  48. ^ http://yurthaber.mynet.com/detay/sanliurfa-haberleri/pkkpyd-nusradan-elde-ettigi-tanklari-kobaniye-getirdi/994531
  49. ^ a b http://www.haberler.com/pkk-pyd-nusra-dan-elde-ettigi-tanklari-kobani-ye-4893104-haberi/
  50. ^ http://bursakent.com/Haber/pyd--tank-show--yapti-.html
  51. ^ http://www.timeturk.com/tr/2013/07/31/pkk-pyd-nusra-dan-elde-ettigi-tanklari-kobani-ye-getirdi.html
  52. ^ http://www.zaman.com.tr/gundem_pkkpyd-nusradan-elde-ettigi-tanklari-kobaniye-getirdi_2115846.html
  53. ^ http://www.sondakika.com/haber/haber-pkk-pyd-nusra-dan-elde-ettigi-tanklari-kobani-ye-4893104/