Ipswich

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla

Koordinatlar: 52°03′34″K 01°09′20″D / 52.05944°K 1.15556°D / 52.05944; 1.15556

Ipswich
Borough of Ipswich
Ipswich Doklari Common rıhtımı
Ipswich Doklari Common rıhtımı
Ipswich'in Suffolk Kontlgu ve İngiltere'de konumu
Ipswich'in Suffolk Kontlgu ve İngiltere'de konumu
Koordinatlar: 52°03′34″K 01°09′20″D / 52.05944°K 1.15556°D / 52.05944; 1.15556
Ülke Birleşik Krallık Birleşik Krallık
Kurucu Ülke İngiltere İngiltere
Ikinci seviyede borough Ipswich Borough
Yüzölçümü
 - Kent 39,42 km2 (15,2 mi2)
Nüfus (2008)
 - Yoğunluk 3.103/km² (8.036,7/sq mi)
 - Şehir 122.300
  Nüfus tahmini
Zaman dilimi BAZD (UTC±00:00)
 - Yaz (YSU) BAYZD (UTC+01:00)
İnternet sitesi: http://www.ipswich.gov.uk/

Ipswich, Birleşik Krallık İngiltere ülkesinin Doğu İngiltere bölgesinde bulunan yerel idare acisindan Suffolk Kontluğu idare merkezi ve ikinci seviyede metropoliten olmayan yerel idare bolgesi "Ipswich Borough" merkezi olan bir yerleşkedir.

Coğrafi konum

Ipswich kentinin ortasından Orwell Nehri geçer. Şehrin kanal ağzında bulunan bir limanı vardır. Turistlerin ve şehirlilerin bir yazlık eğlentisi bir küçük motorlu turist ferisi ile nehir, kanal ve liman turu yapmaktır.

Ipswich'de iklim ılımlı ama çok nemlidir. Ortalama yaz ısısı 15 °C üzerinde olup tipik olarak 19 °C ile 23 °C arasındadır. Günlük ortalama ısı 9 °C olup tipik olarak 2 °C ile 14 °C arasında değişir. Ortalama kış ısısı ise tipik 0 °C ve 10 °C arasında değişip ortalama 5 °C olur. İlkbaharda ise genellikle 0 °C ve 10 °C arasında olup ortalama 9 °C olmaktadır.

Tarihçe

Şehrin ismi ortaçağlarda Orwell Nehri'nin gelgitden etkilenmeyen kısmına günümüzde verilen "Gıppinger Nehri" isminden gelmiştir. Bu isim ortaçağlarda "Gıppeswick", "Gıpewiz", "Gepeswiz" veya "Gypeswiz" olarak telaffuz edilmekteydi ve bundan "Ipswich" sözcüğü çıkarıldığı iddia edilmektedir.

Kent Britanya'yı istila eden antik Romalılara tarafından etrafında bulunan antik Roma yolları üzerinde bir menzil olarak kurulduğu kabul edilmektedir. Romalılar İngiltere'yi 4. yy. da terk ettikleri zaman bu menzil ve etrafında yaşayan halk iç düşman hücumlarına karşı emniyeti sağlamak için bu menzil istasyonu etrafına toprak ve tahtadan surlar yapmak gereğini duymuşlardır.

MS 700 cİvarlarında Avrupa'dan Hollanda'dan Frisyalı çömlekçiler gelip Ipswich'e yerleşip fırınlanmış kılden çanak çömlek yapmaya başladılar. Bu büyük mikyaşlı çanak çömlek yapımı sadece Ipswich'e has olarak 200 yıl kadar devam edip bu Ipswich mamülleri tüm Britanya adasında satılmaktaydı. Bu ticaretin getirdiği servet dolayısıyla Ipswich'de "Buttermarket (Yağ Pazarı)" alanında yeni liman ve rıhtımlar yapıldı. Böylece Ipswich mamülleri tüm batı Avrupa'ya da satılmaya başlandı. Ipswich bu zenginliği İskandinavya'dan gelen Vikinglerin hücumlarına hedef olmasına sonuç verdi. Şehri kuşatan toprak tahta duvarlardan oluşan savunma surlarının bu hücumlara karşı dayanıklı olmadığı anlaşıldı.[1] 9. yy.da şehrin surlarının taştan yapılmasına ve halkın bunları dönem dönem genişletiop yükseltip daha korunaklı bir merkez sağlanmasına çalışmalara devam ettikleri kabul eilmektedir. Günümüzdeki kent surları içindeki bölgeye yapılan ilk binaların 13.yyda surların peşiştirildiği bir dönemde yapıldığı tahmin edilmektedir.[1]

Ipswich kentinin zenginliğine 970li yıllardan sonra kentte para basılmasına başlanması gösterge olmaktadır. Ipswich başımı sıkkeler üzerinde "Gıpes" kısaltılması bulunmaktaydı, Bu sıkke başımı Norman istilası ve sonraları da devam etmiştir. Bu ancak 1215 civarında Kral John döneminde son bulmuştur.[1]

Kral John Ipswich kentine pazar şehri olaması için ilk kral berAati vermiş ve bu kentte o zaman göre güncel modern bir yerel idarenin kurulmasına yol açmıştır. Bundan sonraki 4 yüzyıl İopswich İngiltere'nin en önemli dış ticaret limanı olmasını korudu. To ortadoğuya kadar satılan Suffolk koyun yumlu kumaşlarai bu limandan gönderilmekte ve Avrupa'dan ve daha uzaklardan gelen mallar da Ipswich limana gelmekte idi.[1]

Ipswich'Te en önemli Hristiyan keşiş tarikatları 5 büyük manastır kurmuşlardı. Şehirde birkaç hastane bulunmaktaydı. Örneğin 1199'da kurulan St Mary Magdalene hastanesi cüzzamlılar bakımına hasredilmişti. Ipswich'te çok sayıda hacıların geldiği çok dinsel güçlü Meryem Ana heykelini ihtiva eden bir dinsal ziyaretgah bulunmaktaydı. Bu erkek çocuğu olmayan İngiliz Kralı VIII. Henry ve karısı Aragon'lu Katerin'in haçlarına bile hedef olmuştu. Bu Meryem Ana heykeli İngiliz Angilkan reformasyondan sonra yakılmak üzere Londra götürülmüştür. Bazı kişilere göre bu heykel yakılmayıp İtalya'ya götürülmüş ve Roma civarındaki Nettuno'ya bulunan mucizeler yaratan Meryem Ana heykelinin bu Ipswich hekeli olduğunu iddia etmektedirler.[1]

Ünlü İngiliz yazar Geoffrey Chaucer 1380 civarında yazdığı Canterbury Hikayeleri adlı eserinde Ipswich'lı tüccarı alaya almaktadır. Çok büyük politik güç kazacak olan Kardinal Thomas Wolsey 1475 civarında bir zengin toprak sahibinin oğlu olarak Ipswich'de doğmuştu.

Ipswich Baltık Denizi[ ticaretinin tekelini yapan Hansa Birliği'nin bir antrepo limanı da olmuştur. İngiliz Kraliçe'si İ. Mary katoliği geri getirmek için protestanları yakalayıp cezalandımak sürceinde 1538-1558'de "Ipswich Şehitleri" adı verilen 9 protestanı Ipswich merkezinde bir direğe bağlatıp diri diri yaktırmıştır. Bu olayı anan bir anıt şehrin "Christchurch Park" 'da bulunmaktadır.

1611-1643 döneminde Ipswich Amerika'ya giden göçmen "Puritan" protestanlar için bir ayrılma limanlarından biri olmuştur.

Ünlü 18. yüzyıl İngiliz ressamı Thomas Gainsborough Ipswich 'de yaşayıp bu şehirde çalışmaların yapmıştır. 1835'de Charles Dickens İpwswich kalmış ve 1837 de basılan ve un yapan Bay Pikvik'in Serüvenleri adlı eserinin bazı serüvenleri Ipswich'de geçmiştir.

Ünlü İngiliz amiralı Lord Horatio Nelson karısıyla birlikte 1997'den itibaren Ipswich'de yaşamıştır.

I. Dünya Savaşı sırasında Ipswich Alman Zeplinlerinin bombardıman huucumlarına hedef olmuştur.

II. Dünya Savaşı sırasında da Alaman bombardıman uçakları hücumları şehrin doklarına devamalı hasar verip yerle bir etmişlerdir. Ipswich'e Alman hava bombardıman hücumları ta savaşın son yıllı 1945'e kadar sürmüştür.

Harptten sonra Ipswich yeni bir imar hareketine hedef olmuştur. Kent merkezi modern ve camdan çok katlı iş yerleri ile dolmaya baslamiştir. Bu değişmeye bir örneğin eski "Ipswich Şehir Konağı"'nın bırakılıp Ipswich Borough yerel idaresi ofislerinin modern camlı çok katlı bir ofis binasına nakli ile görülmektedir. Ünlü İngiliz mimarı Norman Foster'in tasarımını yaptığı ilk binalardan biri Ipswich'de etrafı siyah camla kaplı "Willis Binası" olmuştur. Eski ticari ve sinai doklar bölgeleri çok katlı apartımanlar ve lüks rezidanslar yapimina çevirilmiştir. Bunlar kent halkı yerine yüksek gelirli zengin genclere hitap edip kentin halkının sosyo-ekonomik profili ile hiç uyuşmayan kişilere satılmaya yoneltilmistir. Böylece Ipswich kenti ülke merkezi olan Londra zenginlerinin deniz kenarında dinlenme ve oyun merkezi olmaya ve hiç olmazsa bir yatakhane kenti olmaya yönelmiştir. Bu, şehir halkının ve şehrin tarihsel ve sanayi mirasının korunmasını istiyenleri çok rahatsız etmektedir.

Kardeş şehir

Ipswich'in su yabanci kentle resmi kardeş şehir baglabtisi vardir:

Resimler

Kaynakça

  1. ^ a b c d e N. P. Salmon and R. Malster (Eds), Ipswich From the First to the Third Millennium (Papers from an Ipswich Society Symposium), (Ipswich Society, Ipswich 2001)

Ayrıca bakınız

Dış bağlantılar