Yeşil Burun Adaları

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Yeşil Burun Cumhuriyeti
República de Cabo Verde
Yeşil Burun
Bayrak Arma
Marşı: Cântico da Liberdade
 Yeşil Burun Adaları konumu  (koyu mavi)– Afrika bölgesinde  (açık mavi & koyu gri)– Afrika Birliği içerisinde  (açık mavi)
Başkent
ve
Praia(Praya)
14°55′K 23°31′B / 14.917°K 23.517°B / 14.917; -23.517
Resmî diller Portekizce, Cabo Verde Kreolü
Hükûmet Cumhuriyet
 •  Cumhurbaşkanı Jorge Carlos Fonseca
 •  Başbakan José Maria Neves
 •  İlan etti 5 Temmuz 1975 
 •  Su (%) -
Nüfus
 •  2006 tahmini 420.979 (165)
GSYH (SAGP) 2005 tahmini
 •  Toplam 3,055 milyar $ (158)
 •  Kişi başına 6.418 $ (92)
İGE (2004)0.722
yüksek · 106
Para birimi Yeşil Burun Adaları eskudosu (CVE)
Zaman dilimi CVT (UTC-1)
Telefon kodu 238
Internet TLD .cv

Yeşil Burun Adaları[1] (Portekizce: Cabo Verde, Portekizce söyleyişi: [kabu ˈveɾdɨ]), Atlas Okyanusu’nda, Senegal ve Moritanya açıklarında bulunan bir Afrika ülkesi. 10 ada ve 8 adacıktan oluşan bir takımadadır. En büyük üç ada Santiago, Santo Antao, Boa Vista'dır. Başkenti, Santiago adasındaki Praia'dır. Büyük adalar 50–60 km. uzunluğundadır.

Ülke ismi

Ülkenin ismi Portekizce bir kelime olan Cabo Verde'den (Türkçe: yeşil burun) gelmekte olup, Afrika kıtasının en batısındaki noktalarından birini oluşturması nedeniyle uçtaki yeşil alan anlamında kullanılmaktadır. Bölgeyi ilk keşfeden Portekizli kaşifler Cabo Verde adalarının keşfinden birkaç yıl önce keşfettikleri Cap-Vert'ten yola çıkarak buraya da yeşil burun ismini vermişlerdir.

Cabo Verde devleti 24 Ekim 2013 yılında Birleşmiş Milletler nezdinde ülkelerin resmî isminin bundan sonra Republic of Cabo Verde olduğunu beyan etmiş ve ülke isminin bunda sonra bu hali ile kullanılabileceğini ve diğer dillere (Türkçe: Yeşil Burun, Almanca: Kap Verde, Fransızca: Cap-Vert vb.) birebir çevrilemeyeceğini belirtmiştir.[2]

Coğrafya

Batı Afrika'ya dahil edilen Atlas Okyanusu'nda bir ada devlet olan Yeşil Burun Adaları, Senegal açıklarında Afrika ana kıtasının 570 km batısında yer almaktadır. Ada ülkesi dünyanın büyük levhalarından biri olan Afrika levhası içerisinde yer almaktadır. Toplamda 4.033 km²'lik bir alan sahip olan ada, 965 km'lik sahil şeridine sahiptir. Ülkeyi oluşturan toplam on sekiz adanın onunda nüfus yaşamaktadır. Nüfusun olduğu söz konusu on adanın altı tanesi Barlavento Adaları'nı (Türkçe: Rüzgarüstü adaları), dört tanesi ise Sotavento Adaları'nı (Türkçe: Rüzgaraltı adaları) oluşturmaktadır. Ülkenin en yüksek noktasını 2.829 m ile Pico do Fogo Dağı oluşturmaktadır.

İklim

İklimi ılıman ve kararlı sıcaklıklar ile aşırı kuraklık belirler. Yağışlar düzensizdir, periyodik kuraklıklara neden olur.Dağlık Rüzgarüstü Adaları erozyonun derin oluklar oluşturduğu sarp bir yapı gösterir. Adalar volkanik kökenlidir, çoğunlukla ova ve alçak bölgelerden oluşmuştur. Uzun süreli kuraklıklar; görüntü kirliliği yaratan rüzgarlar; volkanik ve sismik aktiviteler ülke için tehlike yaratmaktadır.

Doğal kaynaklar

Tuz, bazalt kayalıkları, pozzuolana (silisli volkanik atıklar, su basınçlı çimento üretiminde kullanılır), kireçtaşı, kaolin, balık ülkenin başlıca doğal kaynaklarıdır.

Tarih

1456’da Portekizliler adalara geldiğinde henüz yerleşim yoktu. Afrika’ya yakın olması nedeniyle önemli bir liman ve köle ticareti merkezi haline geldi. Bugünkü halkının kökleri bu Portekizli yerleşimcilere ve köle Afrikalılara dayanır. Ülke 1975’te Portekiz’den bağımsız hale gelmiştir. Doğal kaynak ve yağış azdır. Ekonomi her yönüyle Portekiz’e bağımlıdır. Adalarda yaşayan nüfustan daha fazla Yeşilburunlu ABD, Portekiz, Angola başta olmak üzere bazı Avrupa ve Afrika ülkelerine göç etmiştir.

Nüfus

Adanın nüfusu 429.000 olup nüfus üçte ikisinden fazlası Avrupalı beyazlarla Afrikalı Siyahilerin karışımından oluşmuş Mulattolardan meydana gelir. Geri kalanı ise Avrupalı beyazlar ve Afrikalı siyahilerden oluşur. 20. yüzyılda birkaç kez kıtlıkla karşılaşan adalıların önemli bir kısmı, yaşamlarını başka ülkelerde sürdürmek için göç etmişlerdir. Günümüzde ülke vatandaşlarının neredeyse iki katı yurt dışında yaşamaktadır.

Dini inanç olarak çoğunluk Roma Katoliği olduğu gibi Protestanlar da mevcuttur. Ülkede Portekizce(resmi) ve Crioli(Kreol) dilleri konuşulur.

Ekonomi

Ekonomiye genel bakış: Kape Verde`nin kişi başına düşen gayri safi millî hasılasının düşük olmasının sebepleri; fakir doğal kaynakları, ciddi su sıkıntısı ve uzun ömürlü kuraklıklardır.

Gayri safi millî hasılanın %70`ini karşılayan ticaret, ulaşım ve amme hizmeti sektörleri ülkenin servise dayalı ekonomisini oluşturur.

Ülke nüfusunun %70`ine yakın kesimi kırsal bölgelerde yaşasa da, tarımın 1995 gayri safi millî hasılasındaki payı balıkçılığın %1.5`ini yüklendiği %8 oranındadır. Gıda maddelerinin yaklaşık %90`ı ithal edilmektedir. Balıkçılık potansiyeli, özellikle ıstakoz ve ton balığı, tamamen işlenmemektedir.

Cape Verde`nin yükselen yıllık ticaret açığını, gayri safi millî hasılanın %20`sinden fazlasını karşılayan göçmen havaleleri ve yabancı yardımlar finanse etmektedir.

Dış bağlantılar

Wikivoyage-Logo-v3-tr.svg Vikigezgin'de Yeşil Burun Adaları gezi rehberi Wikimedia Atlas'da Yeşil Burun Adaları

Kaynakça